Bản tin “Bài học thứ Tư”, gửi vào 09/12/2025
Xin chào thứ Tư bạn đọc The Present Writer tại TP. Hồ Chí Minh,
Mình vào đây công tác được 5 ngày và ngày hôm nay là ngày đầu tiên mình không có lịch quay chụp từ sáng sớm. Cảm giác buổi sáng thức dậy chậm rãi mở cửa sổ phòng, nhìn ra bên ngoài nhộn nhịp không khí một thành phố trẻ, nhâm nhi cốc nước sâm đá và bắt đầu đánh máy viết… thật là “phê”.
Sáng hôm qua mình viết một bài nhỏ trên mạng xã hội chia sẻ kỷ niệm 20 năm trước và 13 năm trước của mình ở nơi đây. Nếu bạn chưa đọc thì dưới đây là toàn văn:
Kỷ niệm 2 lần đầu tiên tới Sài Gòn 🇻🇳
Lần đầu tiên mình vào Sài Gòn là gần 20 năm trước khi mình còn là sinh viên đại học (trời ơi, ghi xuống thấy mình “cao tuổi” quá rùi 😂). Hồi đó mình đi với hai người bạn bằng tàu hỏa, ở nhà người quen, rồi mượn xe máy đi chơi, tìm đường bằng… bản đồ giấy (vì chưa có GPS với điện thoại thông minh như bây giờ, hoặc nếu có cũng chẳng có tiền mà mua 😅). Với tư duy non nớt của mình khi ấy thì mình nghĩ rằng “chẳng biết bao giờ mới có dịp vào được tới đây” nên mình cứ đi miết, đi miết, lùng sục hết tất cả hang cùng ngõ hẻm bằng chiếc xe máy dưới cái nắng chói chang mùa hè Sài Gòn—đi như thể tuổi trẻ của mình sẽ chết nếu không được đi hết vậy.
Lần thứ hai mình vào Sài Gòn là 13 năm trước khi mình đang nộp học bổng du học Thạc sĩ ở Mỹ. Ngày đó các trường top đều yêu cầu điểm GRE (Graduate Record Examinations) khá cao cho các chương trình cao học ngành giáo dục. Mình thi GRE một lần ở Hà Nội nhưng điểm số không được như ý muốn nên buộc phải vào Sài Gòn thi lại (kỳ thi này tổ chức rất ít). Vì chi phí vào Sài Gòn rất cao nên mẹ mình (khi đó còn đi làm trong ngành du lịch) sắp xếp cho mình đi cùng chuyến công tác để hai mẹ con ở cùng một phòng khách sạn miễn phí và giúp mình ăn uống, đi lại trước ngày thi. Đợt đó mình stress khủng khiếp, lên máy bay đã thấy nôn nao; vào tới nơi, cứ ăn là ói, ăn là ói, đi thi tay cầm bút run lẩy bẩy 🥲. Thế nên điểm thi cũng không khá hơn ở Hà Nội là bao 😭.
Đêm cuối cùng trước khi về lại Hà Nội, mình xem đi xem lại yêu cầu của từng chương trình và nói với mẹ mình: “Mẹ ơi, điểm như thế này con không biết vào được trường nào, chứ đừng nói tới học bổng” 😭. Thời điểm đó thì chỉ còn một đợt thi GRE nữa trong khu vực là ở Chiang Mai, Thái Lan. Mình và mẹ đã tính trong trường hợp xấu nhất thì hai mẹ con sẽ tìm đường sang Thái thi lại lần 3. Rất may là chưa tới quyết định đó thì mình đã nhận được thư trúng tuyển từ TẤT CẢ các trường mình nộp năm đó, bao gồm cả khối trường Ivy League và những trường viết rõ trên website là họ yêu cầu điểm GRE cao hơn mức điểm của mình. Đó là thời khắc mình thực sự ngộ ra rằng điểm số không phải là tất cả. Cuối cùng, mình nhận học bổng đi học Thạc sĩ tại trường Ivy League trong mơ của mình là University of Pennsylvania và sau đó…như người ta thường nói… “the rest is history” (còn lại là lịch sử) ☺️.
Hai lần đầu tiên tới Sài Gòn dạy cho mình rằng: Không có gì trên đời là tuyệt đối, là duy nhất, là một đi không trở lại. Nếu mình nỗ lực cố gắng, từng bước đi lên, làm hết khả năng của mình, cộng với một chút may mắn và ủng hộ từ những người thân yêu, mình sẽ đạt được điều mà mình mong muốn.
Cảm ơn Sài Gòn vì bài học tuổi trẻ này nhé!
Trở lại đây sau nhiều năm với mẹ mình thực sự là một kỷ niệm mình sẽ không bao giờ quên!
Be present,
Chi Nguyễn
Sài Gòn, 9/12/2025
—
Trong bản tin tuần này, mình muốn nói kỹ hơn về bài học tuổi trẻ mà thành phố trẻ này dạy đã mình: Không có gì trên đời là tuyệt đối, là duy nhất, là một đi không trở lại.
Trong quá trình nghiên cứu, giảng dạy, tiếp xúc với các bạn trẻ, cũng như chiêm nghiệm lại tuổi trẻ của chính mình, mình nhận thấy một sai lầm thường thấy ở tuổi trẻ tư duy và thói quen tuyệt đối hóa mọi thứ.
1- Chẳng hạn, nhiều bạn trẻ có tư duy “trắng-đen”, “yêu-ghét” rõ rệt, thậm chí tới mức thái quá tới kích động—dẫn tới những vấn đề bắt nạt học đường, bạo hành ngôn từ trên mạng xã hội, phong trào tẩy chay… Nhưng thực chất, con người và cuộc sống thực tế không có sự rõ ràng tới như vậy, mọi thứ mang một màu “xám” trung tính hơn. Khi bạn trải đời hơn, bạn học hỏi nhiều hơn, bạn đi xa hơn, bạn sẽ thấy cuộc sống có nhiều góc khuất hơn mình tưởng và bắt đầu cảm thông hơn với người khác.
Mình có một người bạn học rất thích ngồi lê đôi mách, kể xấu người khác. Khi nghe góp ý là bớt đưa điều tiếng độc hại đi thì câu cửa miệng của bạn là “Không có lửa làm sao có khói” ý là người kia phải làm chuyện gì đó ít nhiều xấu xa thì mới có cái để bạn ấy đưa chuyện thêm. Bẵng đi hơn chục năm sau, mình tình cờ gặp bạn trong một lần đi mua sắm vội vã ở siêu thị. Bạn một tay dắt đứa con nhỏ, một tay bồng đứa con lớn, nói nhanh với mình rằng chồng bạn đã bỏ đi biệt tích hai năm nay và dặn: “Nếu có nghe gì về tao, mày đừng có tin nhé! Chúng nó gắp lửa bỏ tay người đấy!”. Cùng là một câu thành ngữ, cùng về lửa nhưng hai câu chuyện giờ đã khác lắm.
Một trong “Bốn thỏa ước” là “Không giả định, phỏng đoán”—chúng ta không biết người khác đang thực sự trải qua điều gì, trừ khi ta thực sự chứng kiến và nếm trải nó.
2- Một biểu hiện nữa của sự non nớt tuổi trẻ là nghĩ rằng mọi thứ là ấn định, là vĩnh viễn, là không thể thương thảo, là một đi không trở lại. Trong câu chuyện mình vào Sài Gòn và thi GRE phía trên, bạn có thể thấy mình từng sợ mất đi cơ hội trải nghiệm, sợ thiếu điểm thi, sợ vì vậy mà cả tương lai sụp đổ như thế nào… để rồi nhận ra mình vẫn còn nhiều cơ hội và điểm số không phải là tất cả. Tương tự như vậy, nhiều bạn trẻ từng nói với mình rằng bạn sợ chuyển ngành học vì “học lại là phải đập đi xây lại từ đầu” (trong khi đó kiến thức bạn học được vẫn còn, mình chỉ rẽ nhánh trau dồi thêm kiến thức mới) hay sợ kết hôn là “chấm dứt tuổi trẻ bay nhảy từ đây” (thực tế cuộc sống của bạn sẽ thay đổi nhưng nếu bạn vẫn muốn mình trẻ và bay nhảy, bạn sẽ luôn tìm lại được về chính mình)…
Tư tưởng này đến từ việc khi còn ta còn trẻ và trải nghiệm chỉ đóng khung trong thế giới nhà trường và gia đình—khi mà thầy cô và cha mẹ bảo “không là không”. Trong khi đó, thế giới bên ngoài rộng lớn hơn rất nhiều, mình có nhiều khoảng không hơn để vùng vẫy, thương thảo, đánh mất và tìm lại chính mình.
3- Để thoát khỏi lối tư duy tuyệt đối này, mình nghĩ tuổi trẻ chúng ta nên mạnh dạn mở mang tầm mắt, đọc nhiều hơn, đi nhiều hơn, nghe nhiều hơn… để thấy thế giới ngoài kia rộng lớn, đa chiều, hà khắc và cũng bao dung hơn tới như thế nào. Các bạn trẻ cũng nên rời xa những cá nhân, tổ chức, mạng xã hội có tính cổ xúy tư duy tuyệt đối hóa, thái quá (ví dụ: những trào lưu tẩy chay độc hại, những đợt sóng truyền thông bẩn hạ bệ người khác khi chưa có bằng chứng rõ ràng…) vì những hoạt động này, dù chỉ là đứng ngoài quan sát, cũng sẽ ảnh hưởng tới tư duy độc lập của mình. Cuối cùng, như mình vẫn thường nói trong các video, “tuổi trẻ thì đương nhiên phải vụng về, lạc lối, loanh quanh” vì chúng ta đang đi tìm chính mình mà. Vậy nên, hãy cho mình cơ hội để làm sai và sửa sai, khi mình bớt tuyệt đối hóa kỳ vọng về chính mình, mình cũng sẽ có tư duy cởi mở hơn với mọi người và cuộc sống.
Dù bạn có còn trẻ hay không còn trẻ khi đọc những dòng này, mình hy vọng bài viết mang lại cái nhìn rộng lớn, đa chiều hơn cho bạn và những người trẻ quanh bạn 😊.
Nếu bạn muốn chúng mình tiếp tục câu chuyện cởi mở này với góc nhìn khép lại năm 2025 và mở ra năm 2026 hạnh phúc, bao dung, rộng mở hơn, mình hẹn bạn trong sự kiện cuối cùng của mình trước khi về lại Mỹ nhé:
🍀 Workshop “2026 & Khoa học Hạnh phúc” (online & offline tại TP. HCM)
– Link đăng ký: https://event.diamondyou.vn/workshop
– Email hỗ trợ: hello@diamondyou.vn
Be present,
Chi Nguyễn
P/S: Bản tin hàng tuần này đã, đang và sẽ luôn được gửi tới bạn hoàn toàn miễn phí. Nếu bạn muốn giúp bản duy trì bền vững, hãy cân nhắc ủng hộ một phần chi phí vận hành, mua sách và sổ của mình, hoặc chia sẻ dự án “Bài học thứ Tư” nhé! Mình thực sự biết ơn sự cổ vũ và động viên của bạn ♥️
ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN “BÀI HỌC THỨ TƯ”
Bản tin đặc biệt của TS. Chi Nguyễn — nơi chia sẻ những bài học, công cụ, lời khuyên… hữu ích nhất được Chi tìm tòi và chắt lọc hàng tuần.
Bạn thích newsletter hàng tuần này? Hãy kết nối tiếp tục với Chi & The Present Writer 
Giới thiệu sản phẩm/dịch vụ trên newsletter → Liên hệ đặt quảng cáo: connect@thepresentwriter.com
Ủng hộ dự án Bản tin miễn phí này → Tặng Chi “một tách cà phê”
Khóa học miễn phí: Làm blog cho người mới bắt đầu → Đăng ký khóa học miễn phí 7 ngày qua email