Bản tin “Bài học thứ Tư”, gửi vào 01/10/2025
Xin chào thứ Tư bạn đọc The Present Writer,
Tuần rồi mình phải đối diện với một vấn đề muôn thuở: TRÌ HOÃN 🥹.
Khi nói về vấn đề này, rất nhiều bạn bè và đồng nghiệp từng cộng tác với mình tỏ ra ngạc nhiên vì ai cũng thấy mình là người làm việc chăm chỉ, luôn nỗ lực không bỏ phí thời gian thì tại sao vẫn gặp vấn đề trì hoãn (?). Sự thực là, mình thường xuyên phải đấu tranh với trì hoãn, có điều, cách mình trì hoãn hơi khác với phần đông mọi người—khiến người ngoài (và đôi khi cả chính mình) lầm tưởng là mình không phải là “nạn nhân” của căn bệnh trì hoãn.
Nhưng trước khi đi vào cách “khác người” mà mình trì hoãn, hãy nói về các loại trì hoãn thông thường. Theo một bài viết trên Trung tâm Y tế của Đại học Pittsburgh, có 5 kiểu trì hoãn điển hình:
1- Trì hoãn do tránh né: Chần chừ không muốn làm điều gì do nỗi sợ thất bại hoặc sợ thành công (cũng có thể do nỗi sợ sự chú ý).
2- Trì hoãn do thiếu quyết đoán: Khó bắt tay vào làm việc do không đưa ra được quyết định dứt khoát, thường do nỗi sợ chọn lựa sai lầm.
3- Trì hoãn do quá tải: Có quá nhiều đầu việc khiến khó sắp xếp ưu tiên việc nào làm trước, dẫn đến trì hoãn nhiều việc kéo dài.
4- Trì hoãn do cầu toàn: Đặt tiêu chí quá cao dẫn đến việc lo lắng khi bắt đầu và khó hoàn thành công việc khi cảm thấy chưa “hoàn hảo”
5- Trì hoãn do thích hưng phấn: Cảm thấy chỉ có động lực làm việc khi chạy theo deadline nên để lại công việc với sát hạn nộp mới làm.
Bạn có thấy bản thân ở kiểu trì hoãn hào không? 😉 (Hãy reply email này và chia sẻ với mình nhé!)
Mình thì chắc chắn đã qua cả đủ 5 kiểu trên 😂—ít nhất là khi còn trẻ. Sau nhiều năm làm việc và nghiên cứu về giáo dục, tâm lý, năng suất làm việc… mình đã cải thiện rất nhiều. Ngày nay, mình chỉ còn thấy mình ở trong nhóm số 3 và số 4.
Nhưng cách trì hoãn “khác người” mà mình nói ở đầu bài viết là gì?
Đối với mình, tất cả dường như bắt nguồn từ tính cách cầu toàn mình có từ khi còn nhỏ. Tính cách này có cả mặt mạnh và yếu. Mặt yếu thì rất rõ ràng vì nó là nguồn cơn của nhiều vấn đề tâm lý mà mình đã phải đối diện trong 10 năm điều trị như chứng rối loạn lo âu, nỗi sợ phải chiều lòng người khác, thiếu trắc ẩn với bản thân… Nhưng mặt mạnh thì nó giúp mình có động lực làm việc rất lớn, vì trí óc mình nghĩ rằng khi mình làm hơn người khác 5-10 lần thì mình sẽ bớt lo âu, mọi người sẽ công nhận mình, và mình cũng không tự trách bản thân vì đã cố gắng hết sức. Bạn thấy vấn đề mang tính “vòng lặp” của mình chứ?
Tính cách này lại dẫn mình tới một công việc lý tưởng: nghiên cứu khoa học. Công việc này đòi hỏi sự cẩn thận, chi tiết, chu toàn tới “ám ảnh” nên rất phù hợp với mình. Và vì mình có đam mê lớn với nó, nên cách mình trì hoãn chính là… trốn-trong-nghiên-cứu.
Chẳng hạn, nếu như biểu hiện trì hoãn của người khác là không bắt đầu thì mình luôn bắt đầu nhưng không bắt tay vào việc chính mà lại… bập vào nghiên cứu. Ví dụ ngay gần đây: Mình cần cập nhật cách sử dụng VPN trong bài viết hướng dẫn lập blog. Khoảng 1 năm trước, mình đã cử một bạn trong team làm nghiên cứu và tạo ra bản hướng dẫn VPN nháp từ đầu. Nhưng vì tính cầu toàn nên mình muốn tự làm nghiên cứu thêm cho chắc ăn và yêu cầu cả team 5-6 bạn test hướng dẫn trước khi đăng. Cuối cùng là ngày này qua tháng khác… thậm chí bạn lập bản nháp đầu tiên đã rời team của mình 6 tháng rồi, mình mới hạ quyết tâm bắt tay làm và hoàn thành sáng nay (!!!!) 🤯. Điều khủng khiếp nhất là, bản nháp đã qua test thử nghiệm của team vốn rất tốt rồi, nghiên cứu của mình không mang lại giá trị bổ sung gì lớn, và quá trình cập nhật chỉ hết 30 phút. 🤦🏻♀️
Mà cũng chẳng nói đâu xa, ngay chính bài viết này thôi. Dù mình đã có ý tưởng viết rồi nhưng “mặc định” trong đầu mình là phải làm nghiên cứu trọn vẹn các kiểu trì hoãn, xem đủ mô hình khoa học, cân nhắc đủ các loại trích dẫn rồi mới viết. 99% những nghiên cứu của mình không có trong bản tin này vì không liên quan trực tiếp hoặc nếu thêm vào thì quá dài. May thay là có hạn đăng bài nên mình không thể “trốn trong nghiên cứu” quá lâu với bản tin.
Vì mình luôn bắt đầu với chuyên môn nghiên cứu và làm việc tập trung cả ngày nên nếu người ngoài nhìn vào sẽ không thể thấy được rằng chính cái việc mình đang làm lại là một hành động trì hoãn. Ngay cả chính mình, đôi khi mình cũng tự huyễn hoặc bản thân là mình đang làm rất chăm chỉ, cẩn thận, chu toàn… Nhưng nhiều khi nhìn lại, mình nhận ra mình không cần nghiên cứu kỹ như vậy và đôi khi, việc mình làm nghiên cứu không nhằm mục đích gì ngoài việc trấn an bản thân (trở lại với vấn đề tâm lý ban đầu).
Đó chính là lý do mà mình trì hoãn.
Còn cách mình vượt qua sự trì hoãn này như thế nào? Mình sẽ trả lời câu hỏi này trong bản tin tuần tới nhé. 😉
Be present,
Chi Nguyễn
P/S: Bản tin hàng tuần này đã, đang và sẽ luôn được gửi tới bạn hoàn toàn miễn phí. Nếu bạn muốn giúp bản duy trì bền vững, hãy cân nhắc ủng hộ một phần chi phí vận hành, mua sách và sổ của mình, hoặc chia sẻ dự án “Bài học thứ Tư” nhé! Mình thực sự biết ơn sự cổ vũ và động viên của bạn ♥️
GỢI Ý TUẦN NÀY
1- Khóa học làm blog miễn phí. Từ năm 2020, mình đã phát triển và duy trì Khóa học làm Blog miễn phí 7 ngày qua email. Khóa học đã có tới hơn 50,000 học viên. Như chia sẻ trong bài viết, hôm nay mình mới cập nhật thêm cách dùng VPN để vào trang hosting cho blog 😇.
Bạn chỉ cần đăng ký địa chỉ email tại đây và hệ thống sẽ tự động gửi email liên tiếp trong 7 ngày, mỗi ngày là một bài học mới. Hoàn toàn miễn phí!
2- Học từ vựng tiếng Anh và luyện thi IELTS với MochiMochi. MochiMochi là ứng dụng học tiếng Anh có thiết kế dễ thương, được xây dựng theo phương pháp Spaced Repetition (Lặp lại cách quãng) đã được khoa học chứng minh là tốt cho trí nhớ. Ngoài khóa học từ vựng nổi tiếng lâu năm, gần đây, MochiMochi mới cho ra mắt khóa học IELTS với phương pháp cá nhân hóa lộ trình học cao, kết hợp bài giảng, bài luyện và bài thi ngay trên app.
Nhân dịp đầu băm học mới, MochiMochi có ưu đãi riêng dành cho cộng đồng The Present Writer: Giảm giá 50% cho cả khóa Từ vựng và IELTS.
2-Sử dụng nhạc bản quyền Epidemic Sound. Với những ai làm sáng tạo nội dung, “ác mộng” lớn nhất có lẽ là khi những video/podcast/audio mà mình dày công dàn dựng bị xóa đi và chịu án phạt vì lỗi bản quyền. Chính vì lý do này, ngay từ ngày đầu tiên làm nội dung số, mình tìm hiểu và quyết định gắn bó với nền tảng nhạc bản quyền Epidemic Sound. Bạn có thể đăng ký 7 ngày thử nghiệm miễn phí với Epidemic Sound.
Sau thời gian dùng thử, kể cả khi bạn không tiếp tục dùng Epidemic Sound nữa thì tất cả âm nhạc trong content bạn đăng trong thời gian dùng Epidemic Sound sẽ VĨNH VIỄN không bị đánh bản quyền. Tìm hiểu thêm tại đây.
CÓ GÌ MỚI TRÊN THE PRESENT WRITER?
🎥VIDEO: Mất gốc, bận rộn hay nản chí? Hãy thay đổi tư duy học ngay!
Bạn rất muốn ôn lại kiến thức cũ hay học thêm kỹ năng mới nhưng lại chần chừ vì các lý do như: “mình bị mất gốc”, “lâu quá rồi chưa học lại”, “mình vừa học vừa làm không có thời gian”, “mình đã quá độ tuổi vàng để học những cái này”…?
Sau nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy các nhóm học viên thuộc diện “chần chừ” này, mình rút ra được rằng để bí quyết để vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu không phải là ý chí sắt đá, mà là: Thay đổi tư duy học 🧠
Trong video mới nhất mình sẽ sử dụng các nghiên cứu khoa học thần kinh, khoa học giáo dục, và tâm lý học để giúp bạn có thêm kiến thức và động lực vượt qua những giai đoạn “chần chừ”.
✨Video đã được đăng tại: https://youtu.be/2V6h7qtE_MU
ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN “BÀI HỌC THỨ TƯ”
Bản tin đặc biệt của TS. Chi Nguyễn — nơi chia sẻ những bài học, công cụ, lời khuyên… hữu ích nhất được Chi tìm tòi và chắt lọc hàng tuần.
Bạn thích newsletter hàng tuần này? Hãy kết nối tiếp tục với Chi & The Present Writer 
Giới thiệu sản phẩm/dịch vụ trên newsletter → Liên hệ đặt quảng cáo: connect@thepresentwriter.com
Ủng hộ dự án Bản tin miễn phí này → Tặng Chi “một tách cà phê”
Khóa học miễn phí: Làm blog cho người mới bắt đầu → Đăng ký khóa học miễn phí 7 ngày qua email