Bản tin “Bài học thứ Tư”, gửi vào 09/09/2025
Xin chào thứ Tư bạn đọc The Present Writer!
Mình có chia sẻ trong bản tin tuần trước rằng từ khi chồng mình bắt đầu trở lại làm 8 tiếng/ngày ở bên ngoài thì mình bất ngờ có cảm hứng sáng tạo trở lại. Do vậy, những content viết khi “ở nhà một mình” được mình chia sẻ đều đặn hơn trên mạng xã hội trong tuần rồi. Mình nhận ra rằng đây là lần đầu tiên sau 6 năm (kể từ khi con mình ra đời) mình mới hoạt động tích cực, gần như hàng ngày trên mạng xã hội như vậy.
Sau đây là 4 bài học mình có được trong “tuần online” vừa rồi:
1- Mạng xã hội thay đổi quá nhiều! Cách đây 6 năm, Instagram và Facebook rất khác, giản dị hơn, tập trung vào những người mình kết bạn và theo dõi. Nhưng từ khi TikTok ra đời với thuật toán “gợi ý/suggest” nội dung cho người dùng, các mạng xã hội khác cũng học theo và vì thế, chúng ta thấy nhiều nội dung của “người lạ” hơn là “người quen”. Bởi thế, có những nội dung mình đăng tải mặc dù ý nghĩa nhưng thuật toán không gửi đi cho người theo dõi thì bạn cũng không thấy được nội dung mình làm trên feed. Ngược lại, nếu bạn nhìn thấy và tương tác trên nội dung của mình thì thuật toán sẽ gửi nó tới nhiều người hơn. Đây là cách chia sẻ hoàn toàn khác với ngày xưa khi mình bắt đầu làm mạng xã hội.
Nhưng bù lại, ở thời điểm hiện tại, mình thấy được sự dịch chuyển lớn trên Instagram và Facebook từ chuộng dạng video reel ngắn (không phải thế mạnh của mình) sang những bài viết và ảnh (thế mạnh từ đầu của mình). Do vậy, mình cảm giác đây là thời điểm tốt để quay lại với mạng xã hội vì các nền tảng đang quay lại với mô hình ngày xưa. Mình không biết tương lai còn những thay đổi gì, nhưng mình sẽ vui vẻ “lướt con sóng” này với thế mạnh viết lách của mình 
.
2- Mình vẫn rất thích chia sẻ. Mình bắt đầu viết trên mạng xã hội vì bản thân mình vốn là người thích chia sẻ. Ngày xưa, khi chưa có The Present Writer, mình chia sẻ tips học tập, mua sắm, tiết kiệm, làm thêm… đủ thứ trên các forum như Én Bạc, Làm Cha Mẹ… (bạn nào 8x chắc còn nhớ những forum này). Viết trên đó thì không những không được tiền mà còn không có danh tiếng (vì không phải trang riêng, không có tên người đăng cụ thể như mạng xã hội), nhưng mình viết đều vì mình thích chia sẻ và vui khi những chia sẻ của mình có ích cho người khác.
Sau nhiều năm viết trên mạng xã hội với thương hiệu riêng, mình từng nghe nhiều chỉ trích rằng mình viết vì “thích sự chú ý”, “chắc định bán cái gì đó”, “muốn tiếng tăm”… khiến đôi khi mình cũng tự hỏi: “Mình viết để làm gì?”. Nhưng sau 6 năm không viết tích cực, mình trở lại và nhận ra: “À, lý do mình viết vẫn như ngày xưa khi là một người ẩn danh trên forum: Viết vì mình thích chia sẻ. Vậy thôi!” 
3- Mình không viết với AI (và tại sao có người lại nghĩ mình dùng AI để viết). Trên bài đăng kể chuyện chồng mình đi làm (chính là Bản tin tuần trước) mình đăng lại trên Facebook, một bạn vào comment nói rằng mình “dùng AI” để viết/sửa bài, thậm chí kêu mình “cẩu thả” vì không biên tập hết các “dấu hiệu AI”. Khi đọc comment đó, mình rất sốc vì mình CHƯA BAO GIỜ viết hay biên tập bất kỳ cái gì (từ cái nhỏ nhất như stories tới cái lớn nhất như sách) trên The Present Writer với AI cả.
Đọc các comment khác (của một số bạn hóa ra cũng hiểu lầm là mình viết với AI suốt từ bấy tới giờ 
), mình nhận ra vì các bạn thấy mình dùng dấu gạch dài (—) trong bài viết (như cách ChatGPT hay sửa bài) nên cho rằng đó là “dấu hiệu AI”. Sự thật là cách viết bằng dấu gạch dài này rất thông dụng trong văn phạm tiếng Anh, đặc biệt trong nghiên cứu học thuật. Mình quen viết theo cách này từ 10 năm trước, trên blog của mình (viết từ năm 2016) và sách đầu tay (xuất bản năm 2018) trước khi có AI xuất hiện, mình đã viết theo cách này. Do vậy, mình thấy thật ngược đời khi AI học của con người xong bây giờ thấy con người viết theo cái AI học theo thì lại kêu là dùng AI???
Mình không phản đối sử dụng AI khi viết nhưng mình thấy thật bất công khi một người không dùng AI thì lại bị cho là dùng AI với những lập luận như đúng rồi và còn thêm nhận xét “cẩu thả” vì không xóa dấu vết AI What?! Đúng như câu của nghệ sĩ hài Đức Khuê: “Mọi giá trị đảo lộn hết cả, chẳng biết đường nào mà lần” 
.
Nhân đây, mình muốn khẳng định lại là mình đã, đang và sẽ không dùng AI cho tất cả những gì mình viết (lý do mình chia sẻ trong bài viết này). Nên các bạn có thể yên tâm rằng Bản tin thứ Tư này được viết từ chính não của Chi, được đánh bằng tay của Chi, được đọc bằng mắt của Chi (viết đến đây tự nhiên thấy đau lưng vì mình ngồi máy cả ngày 
—nhưng mà vẫn “cứng đầu” không dùng AI đâu nhé!)
4- Mình không sống được bằng mạng xã hội. Mặc dù mình thích chia sẻ trên mạng xã hội và việc làm này (sau nhiều năm và hàng ngàn bài viết miễn phí) cho mình nhiều cơ hội cộng tác nhãn hàng và truyền thông cho sản phẩm của mình, mình chưa bao giờ và có thể sẽ không bao giờ chỉ dựa vào mạng xã hội để có kinh tế “nuôi” The Present Writer. Sự thật là, mạng xã hội thuần túy không làm ra tiền, mà nếu có làm ra tiền, bạn gần như phải “bán mạng” cho nó (ví dụ: livestream vài phiên hàng ngày, đẻ bài như gà đẻ trứng, giật tít câu view, bán đủ thứ trên đời…). Với hoàn cảnh của mình hiện tại, thành thật là mình không thể. Với công việc nghiên cứu/giảng dạy bận rộn, cùng với điều hành những sản phẩm tri thức do mình tạo ra, mình đã “hết hơi” (cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng) 
nên mình chỉ muốn mạng xã hội là nơi mình chia sẻ những gì mình thích, thay vì áp lực chạy theo con số.
Thế nhưng, ở góc độ chủ doanh nghiệp, mình cũng phải nhìn nhận thực tế vào bài toán kinh tế của The Present Writer. Sau bài viết tuần trước chia sẻ về việc Bản tin thứ Tư này đang khiến một phần doanh nghiệp mình thất thu, mình nhận đuợc rất nhiều ủng hộ của các bạn. Cảm ơn các bạn rất nhiều! 
Nói ra thì hơi ngại, nhưng tuần vừa rồi là lần đầu tiên trong 2 năm làm Bản tin này, mình mới có đủ tiền để trả phí vận hành cả tháng cho Bản tin mà không phải “véo” ra phần thu khác của doanh nghiệp hay bù lỗ từ tiền cá nhân của mình 
. Các bạn giúp mình nhận ra rằng: Cách duy nhất để duy trì nội dung chất lượng mà không phải “bán mạng” cho mạng xã hội là dựa vào cộng đồng chân chính của mình!
Bởi vậy, hãy giúp mình thực hiện ước mơ duy trì Bản tin bền vững bằng việc ủng hộ một phần chi phí vận hành cho dự án—chỉ với 1 cốc cà phê thôi, bạn cũng đã giúp cho mình và team The Present Writer rất nhiều!
—
Cuối cùng, mình muốn gửi lời cảm ơn chân thành tới bạn vì đã kiên trì theo dõi các bài viết của mình, kể cả trong những giai đoạn mình “mất hút” trên mạng xã hội. Năm tới (năm 2026) là kỷ niệm 10 năm (!) ngày thành lập The Present Writer —mình thực sự không thể tin nổi đã gần 1 thập kỷ mình xây dựng thương hiệu từ một chiếc blog mình tự kỳ cục code cho tới nay. Dù bạn đã theo dõi mình 10 năm, 1 năm, 1 tháng, hay mới hôm qua thôi, mình biết ơn vì đã có bạn trên hành trình này!
Be present,
Chi Nguyễn
P/S: Bản tin hàng tuần này đã, đang và sẽ luôn được gửi tới bạn hoàn toàn miễn phí. Nếu bạn muốn giúp bản duy trì bền vững, hãy cân nhắc ủng hộ một phần chi phí vận hành, mua sách và sổ của mình, hoặc chia sẻ dự án “Bài học thứ Tư” nhé! Mình thực sự biết ơn sự cổ vũ và động viên của bạn ♥️
GỢI Ý TUẦN NÀY
1- Học từ vựng tiếng Anh và luyện thi IELTS với MochiMochi (giảm 50%!). MochiMochi là ứng dụng học tiếng Anh có thiết kế dễ thương, được xây dựng theo phương pháp Spaced Repetition (Lặp lại cách quãng) đã được khoa học chứng minh là tốt cho trí nhớ. Ngoài khóa học từ vựng nổi tiếng lâu năm, gần đây, MochiMochi mới cho ra mắt khóa học IELTS với phương pháp cá nhân hóa lộ trình học cao, kết hợp bài giảng, bài luyện và bài thi ngay trên app. Nhân dịp đầu băm học mới, MochiMochi có ưu đãi riêng dành cho cộng đồng The Present Writer: Giảm giá 50% cho cả khóa Từ vựng và IELTS.
2-Sử dụng nhạc bản quyền Epidemic Sound. Với những ai làm sáng tạo nội dung, “ác mộng” lớn nhất có lẽ là khi những video/podcast/audio mà mình dày công dàn dựng bị xóa đi và chịu án phạt vì lỗi bản quyền. Chính vì lý do này, ngay từ ngày đầu tiên làm nội dung số, mình tìm hiểu và quyết định gắn bó với nền tảng nhạc bản quyền Epidemic Sound. Bạn có thể đăng ký 7 ngày thử nghiệm miễn phí với Epidemic Sound.
Sau thời gian dùng thử, kể cả khi bạn không tiếp tục dùng Epidemic Sound nữa thì tất cả âm nhạc trong content bạn đăng trong thời gian dùng Epidemic Sound sẽ VĨNH VIỄN không bị đánh bản quyền. Tìm hiểu thêm tại đây.
3- Khóa học làm blog miễn phí. Từ năm 2020, mình đã phát triển và duy trì Khóa học làm Blog miễn phí 7 ngày qua email. Khóa học đã có tới hơn 50,000 học viên. Bạn chỉ cần đăng ký địa chỉ email tại đây và hệ thống sẽ tự động gửi email liên tiếp trong 7 ngày, mỗi ngày là một bài học mới. Hoàn toàn miễn phí!
CÓ GÌ MỚI TRÊN THE PRESENT WRITER?
Video: Làm nghiên cứu hệ thống (systematic review) với AI | Academic 102
Systematic review (Tổng quan nghiên cứu hệ thống) sử dụng phương pháp phân tích hệ thống để tìm hiểu sâu về một chủ đề/ngành hẹp với dữ liệu là các nghiên cứu đã được xuất bản trước đó. Đây là một kỹ thuật nghiên cứu khó, đòi hỏi nhiều nguồn lực và thời gian.
Trong video mới nhất, mình hướng dẫn các bước làm systematic review và giới thiệu thêm một “trợ thủ AI” giúp việc làm nghiên cứu hệ thống được nhanh chóng, dễ dàng và chính xác hơn: Rayyan. 
Social Post: Tuần, mình viết hai bài ngắn chia sẻ:
1- Chuyến đi tới bảo tàng Isabella Stewart Gardner ở Boston và biết thêm hành trình tuyệt vời của một người phụ nữ trải qua đau thương để rồi nhận ra nghệ thuật là nơi giải cứu cho mình.
2- Tại sao mình không dùng AI để viết. Khi mình yêu thứ gì nhiều như viết, mình muốn tình yêu của mình được trọn vẹn. Và trọn vẹn thì sẽ không có AI làm “người thứ ba”.
Mỗi bài viết đều kèm theo nhiều ảnh sinh động. Bạn hãy nhấn theo dõi trang Facebook của mình để nhận cập nhật bài viết mới nhé.
ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN “BÀI HỌC THỨ TƯ”
Bản tin đặc biệt của TS. Chi Nguyễn — nơi chia sẻ những bài học, công cụ, lời khuyên… hữu ích nhất được Chi tìm tòi và chắt lọc hàng tuần.
Bạn thích newsletter hàng tuần này? Hãy kết nối tiếp tục với Chi & The Present Writer 
Giới thiệu sản phẩm/dịch vụ trên newsletter → Liên hệ đặt quảng cáo: connect@thepresentwriter.com
Ủng hộ dự án Bản tin miễn phí này → Tặng Chi “một tách cà phê”
Khóa học miễn phí: Làm blog cho người mới bắt đầu → Đăng ký khóa học miễn phí 7 ngày qua email