Bản tin “Bài học thứ Tư”, gửi vào 10/03/2026
Xin chào thứ Tư bạn đọc The Present Writer,
Trước khi vào nội dung chính của bản tin ngày hôm nay, mình muốn thông báo về Chương trình Tặng sách ngoại văn hấp dẫn đang diễn ra:
Từ ngày 8/3 tới 31/3, khách hàng mua bất kỳ sản phẩm nào của The Present Writer sẽ đều có cơ hội bốc thăm trúng thưởng một trong 10 cuốn sách tiếng Anh bản quyền. Các cuốn sách này đều từ thư viện cá nhân của Chi tại Mỹ (với con dấu riêng và chữ ký sống ở đầu mỗi quyển); được chọn lựa, bọc gói cẩn thận trong hành lý mỗi lần mình có dịp về lại Việt Nam. Sách thuộc dạng second-hand nhưng còn rất mới.
Nhằm tôn vinh tác giả nữ, chương trình lần này tặng 3 đầu sách best-seller:
1- Lean In (Sheryl Sandberg)—Chủ đề: Sự nghiệp cho phụ nữ.
2- Option B (Sheryl Sandberg & Adam Grant)—Chủ đề: Phụ nữ vượt lên nỗi đau và tìm lại niềm vui sau thử thách.
3- Quiet (Susan Cain)—Chủ đề: Phát huy điểm mạnh của người hướng nội.
👉 Tham gia chương trình với form đăng ký duy nhất tại đây
—
Nói về phụ nữ, ngày 8.3 vừa qua gợi lại cho mình kỷ niệm về buổi họp đầu tiên khi đi làm full-time tại Mỹ.
Năm đó, mình 30 tuổi và được nhận vào vị trí Data Analyst (Chuyên viên phân tích dữ liệu). Cùng đợt vào làm với mình có một em nữ trẻ khoảng 22 tuổi, vào làm vị trí Admin 2 (Trợ lý hành chính số 2, phụ trợ cho Admin 1).
Buổi họp team đầu tiên diễn ra sau 2 tuần thử việc. Cả nhóm khoảng 5 người ngồi vào một chiếc bàn chữ nhật; Sếp ngồi đầu bàn, nhanh chóng bắt đầu với câu hỏi: “Có cập nhật gì mới trong công việc?” Lần lượt từng người báo cáo, mỗi người một phong cách chuẩn bị và phát biểu khác nhau.
Bản thân mình chuẩn bị rất kỹ. Mặc dù đây là công việc full-time đầu tiên của mình tại Mỹ, mình đã đi làm full-time ở Việt Nam và part-time nhiều nơi trước đó nên mình hiểu tầm quan trọng của báo cáo cuộc họp. Mình viết chi tiết tất cả những gì mình đã làm trong 2 tuần vào kín một trang sổ (đúng vậy, thật sự là chi-tiết-tất-cả-mọi-thứ). Mình báo cáo nhanh toàn bộ danh sách, chú ý nhấn nhá vào những đầu việc quan trọng, tốn nhiều công sức. Sếp nghe xong gật gù, công nhận: “Chà, mấy tuần đầu bận rộn quá Chi ha!” (Đây chính là phản ứng của Sếp mà mình kỳ vọng).
Đến lượt em Admin 2 phát biểu thì mọi người nhận ra là em ấy không có sự chuẩn bị gì mà chỉ nói từ trí nhớ nên rất ấp úng. Sau vài câu đầu lóng ngóng, em nhún vai với Sếp: “Em không nhớ nữa… chắc không có cập nhật gì đặc biệt”. Chị Admin 1 nghe vậy vội đỡ lời: “Ấy ấy, em còn làm cả việc này… việc này… và việc này nữa… cơ mà”. Mình cũng chêm vào: “Đấy, em cũng làm bao nhiêu việc trong tuần đầu đó chứ!” Nhưng em không nói gì, chỉ cười trừ. Và phản ứng của Sếp cũng tương tự—chỉ cười trừ và không nói gì.
Các buổi họp tiếp theo cũng diễn ra theo kịch bản tương tự. Mặc dù em Admin 2 đi làm hàng ngày đều đặn, nhưng cứ tới buổi họp là ấp úng. Nếu chị Admin 1 không có trong cuộc họp để đỡ lời thì khó có ai hiểu em Admin 2 đã làm được những gì.
Kết quả có lẽ bạn cũng đoán được, em Admin 2 không được ký tiếp hợp đồng sau 3 tháng thử việc. Trong khi đó, mình được nhận vào chính thức và chỉ nghỉ làm khi mình có offer vị trí giảng viên hiện tại.
Mình không nghĩ giữa hai đứa tụi mình ai làm giỏi, chăm chỉ, hiệu quả hơn ai. Sự khác biệt lớn nhất nằm ở khả năng self-advocacy hay tự đấu tranh cho bản thân.
Trong môi trường công sở (và cả những môi trường cộng tác đông người khác), bạn nhất thiết cần “nắm lấy mic” khi có cơ hội để thể hiện đóng góp và nỗ lực của mình. Không có người sếp nào—kể cả những người chịu khó quan tâm nhất—biết được hết các đầu việc bạn làm và đóng góp của bạn cho tổ chức. Bạn cần phải là người lên tiếng, chia sẻ và thể hiện thành quả lao động của mình. Bạn không cần nói quá lên so với thực tế, nhưng nói đúng thực tế và nhấn mạnh những điểm then chốt sẽ giúp cho đồng nghiệp và cấp trên hiểu rõ và tôn trọng bạn hơn.
Trở lại với câu chuyện về em Admin 2, có thể lần họp đầu tiên em còn thiếu kinh nghiệm nên ấp úng. Nhưng nếu em để ý quan sát cách các đồng nghiệp khác phát biểu trước mình, em hoàn toàn có thể ghi chú nhanh những gì mình đã làm được và phát biểu một cách mạch lạc ngay từ ngày đầu tiên. Nhưng em lại không nhận ra được tầm quan trọng của self-advocacy và cả nỗ lực của các đồng nghiệp khác đấu tranh giúp mình nên dẫn tới vấn đề kéo dài và kết quả là mất việc.
Mình chia sẻ câu chuyện này trong không khí 8.3 vì nhiều năm đi làm ở những nền văn hóa khác nhau dạy cho mình rằng phụ nữ thường ngại đấu tranh cho quyền lợi chính đáng của mình. Đàn ông thường có cách thể hiện sự tự tin tốt hơn và cấp trên có xu hướng để ý và ghi nhận đóng góp của nam giới nhiều hơn trong công sở. Tất nhiên, cả nam và nữ đều nên rèn luyện khả năng self-advocacy vì nó mang lợi ích thiết thân cho mình. Nhưng nếu bạn là nữ, hãy xem đây là lời nhắc nhở và động viên “speak up”—hãy lên tiếng nhiều hơn nữa vì nỗ lực, đóng góp và quyền lợi chân chính của mình!
Be present,
Chi Nguyễn
P/S: Bản tin hàng tuần này đã, đang và sẽ luôn được gửi tới bạn hoàn toàn miễn phí. Nếu bạn muốn giúp bản duy trì bền vững, hãy cân nhắc ủng hộ một phần chi phí vận hành, mua sách và sổ của mình, hoặc chia sẻ dự án “Bài học thứ Tư” nhé! Mình thực sự biết ơn sự cổ vũ và động viên của bạn ♥️
GỢI Ý TUẦN NÀY
2. Học từ vựng tiếng Anh và luyện thi IELTS với MochiMochi. MochiMochi là ứng dụng học tiếng Anh có thiết kế dễ thương, được xây dựng theo phương pháp Spaced Repetition (Lặp lại cách quãng) đã được khoa học chứng minh là tốt cho trí nhớ. Ngoài khóa học từ vựng nổi tiếng lâu năm, gần đây, MochiMochi mới cho ra mắt khóa học IELTS với phương pháp cá nhân hóa lộ trình học cao, kết hợp bài giảng, bài luyện và bài thi ngay trên app.
MochiMochi có ưu đãi riêng dành cho cộng đồng The Present Writer: Giảm giá 50% cho cả khóa Từ vựng và IELTS.
3. Sử dụng nhạc bản quyền Epidemic Sound . Với những ai làm sáng tạo nội dung, “ác mộng” lớn nhất có lẽ là khi những video/podcast/audio mà mình dày công dàn dựng bị xóa đi và chịu án phạt vì lỗi bản quyền. Chính vì lý do này, ngay từ ngày đầu tiên làm nội dung số, mình tìm hiểu và quyết định gắn bó với nền tảng nhạc bản quyền Epidemic Sound. Bạn có thể đăng ký 7 ngày thử nghiệm miễn phí với Epidemic Sound.
Sau thời gian dùng thử, kể cả khi bạn không tiếp tục dùng Epidemic Sound nữa thì tất cả âm nhạc trong content bạn đăng trong thời gian dùng Epidemic Sound sẽ VĨNH VIỄN không bị đánh bản quyền. Tìm hiểu thêm tại đây.
ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN “BÀI HỌC THỨ TƯ”
Bản tin đặc biệt của TS. Chi Nguyễn — nơi chia sẻ những bài học, công cụ, lời khuyên… hữu ích nhất được Chi tìm tòi và chắt lọc hàng tuần.
Bạn thích newsletter hàng tuần này? Hãy kết nối tiếp tục với Chi & The Present Writer 
Giới thiệu sản phẩm/dịch vụ trên newsletter → Liên hệ đặt quảng cáo: connect@thepresentwriter.com
Ủng hộ dự án Bản tin miễn phí này → Tặng Chi “một tách cà phê”
Khóa học miễn phí: Làm blog cho người mới bắt đầu → Đăng ký khóa học miễn phí 7 ngày qua email