Bản tin “Bài học thứ Tư”, gửi vào 04/03/2026
Xin chào thứ Tư bạn đọc The Present Writer,
Bản tin tuần này bắt đầu bằng một tin vui từ “thế giới học thuật” của mình: Nhóm nghiên cứu được dẫn dắt bởi mình và hai đồng sự mới nhận tài trợ $75,000 (gần 2 tỉ đồng) từ tổ chức nổi tiếng Spencer Foundation để làm nghiên cứu về đề tài học phí đại học cho những sinh viên nhập cư không có giấy tờ (undocumented immigrant students).
Bạn có thể tham khảo tóm tắt dung nghiên cứu cũng như mục đích của gói tài trợ này trong thông cáo chính thức từ Khoa mình công tác (COE-College of Education) trong ảnh dưới đây:
Mặc dù 2 tỷ đồng không phải là khoản tài trợ quá lớn, nhưng trong hoàn cảnh kinh tế-chính trị Mỹ hiện tại, việc một dự án với đề tài “nhạy cảm” nhận được kinh phí trong khi rất nhiều nơi giáo dục bị cắt giảm là một thành công không hề nhỏ. Mình thực sự rất tự hào về dự án này. ☺️
Mình cũng học được rất nhiều trong cả quá trình lập đề án, phản biện và nhận tài trợ nghiên cứu. Nhiều bài học trong đó mình nghĩ không chỉ áp dụng với học thuật mà còn thiết yếu cho những ai đang cần chinh phục những mục tiêu khó, mức độ cạnh tranh cao.
Do vậy, bài viết này ghi lại 3 bài học mình rút ra được từ “dự án 2 tỷ” này:
1- Đặt năng lượng vào đúng chỗ
Đề tài/mục tiêu càng nhạy cảm thường càng dễ thu hút sự quan tâm của công chúng. Bởi vậy, nhiều người có thể muốn nghe bạn chia sẻ về ý tưởng của mình, muốn đưa ra ý kiến riêng của họ, thậm chí muốn bạn công bố rộng rãi để thử tính “viral”. Điều này giúp bạn nhận được sự quan tâm lớn nhất thời, nhưng cũng dễ tạo ảnh hưởng tiêu cực nếu bạn chưa cân nhắc kỹ về điều mình muốn chia sẻ, và có thể bị phân tâm quá nhiều vào ý kiến của người khác mà quên đi mục tiêu ban đầu của mình. Do vậy, chia sẻ điều gì, dưới hình thức nào, với nguồn năng lượng bao nhiêu là một bài toán quan trọng nếu bạn muốn làm việc lớn.
Đối với cá nhân mình là người làm cả công việc nghiên cứu lẫn sáng tạo nội dung, mình đặt ra 2 tiêu chí từ ban đầu: (1) nội dung nhạy cảm, khó bóc tách sẽ dành cho nghiên cứu trước vì nghiên cứu cho phép thời gian, nguồn lực, tâm trí để đào sâu hơn; (2) nội dung chia sẻ ra cộng đồng lớn nên là nội dung “mãi xanh”—đã được chứng minh qua một giai đoạn tìm tòi, nghiên cứu đủ dày hoặc đúc kết, chiêm nghiệm cá nhân đủ chín. Tiêu chí này khiến mình ít khi làm được những nội dung “hot” hay “trendy” trên The Present Writer, nhưng cho phép mình dồn năng lượng vào nghiên cứu để tạo ra những giá trị lâu bền hơn.
2- Tìm đúng người
Khi bạn có những mục tiêu phức tạo, khó đạt được, độ cạnh tranh cao… thì bạn sẽ nhận ra rằng rất khó để chia sẻ với những người thân thiết quanh mình. Thứ nhất là họ không hiểu những gì bạn muốn làm—trừ khi họ làm cùng ngành, cùng ngách và từng trải qua những tình huống tương tự. Thứ hai là càng những người gần mình, họ sẽ càng có xu hưởng “cản” mình vì họ sợ mình sẽ thất bại, xót xa khi mình bị tổn thương và có xu hướng bảo vệ mình. Bởi thế, càng những việc khó làm, bạn càng cần phải tìm đến những người đã đạt được thành công tương tự hoặc hơn thế để học hỏi.
Nhưng tìm những người đó ở đâu nếu ta khởi đầu không có mối quan hệ? Mình cũng từng băn khoăn điều này rất nhiều vì mình là người đầu tiên trong gia đình lập nghiệp ở nước ngoài, lại với một ngành nghề học thuật xa vời. Nhưng sau hơn 10 năm lăn lộn ở xứ người, mình học được rằng mọi quan hệ đều bắt đầu từ chính mình. Mình cần trở thành một người giỏi chuyên môn, từ đó mới đưa mình tới những phòng họp/hội thảo/môi trường với những người có chuyên môn giỏi hơn mình. Nếu họ giỏi hơn mình thì họ còn cần đến mình làm gì nữa? À, bài toán tiếp theo là giỏi chuyên môn “ngách”—người càng giỏi thì họ lại càng có xu hướng giỏi ngách riêng của họ và không có nhu cầu/thời gian tìm hiểu ngách khác. Khi tìm được điểm ngách riêng mà nhiều người cùng chuyên môn cần, ta mới thực sự được trọng dụng. Nói cách khác, để mở rộng mối quan hệ, ta phải nhìn ra bên ngoài; nhưng để tìm đúng người làm được việc lớn với mình, ta cần phải nhìn vào bên trong trước.
3- Lặp đi, lặp lại
Sự lặp lại (repetition) là yếu tố then chốt cho mọi thành công. Từ những thứ đơn giản như đạp xe, nâng tạ tới những thứ khó như thuần thục một kỹ năng máy tính cao cấp, việc làm lặp đi lặp lại một điều gì đó giúp ta đi từ không đến có, từ có đến giỏi, và từ giỏi tới rất giỏi. Nhưng điểm then chốt tạo ra bứt phá năm ở sự học hỏi thông qua quá trình lặp lại. Sau mỗi vòng lặp, ta cần rút kinh nghiệm, chỉnh sửa, và áp dụng cho vòng lặp tiếp theo.
Khi nói về sự lặp lại, phần lớn mọi người nghĩ rằng 10, 50, 100 lần là nhiều. Nhưng trong thực tế, quá trình lặp lại để thành công thường lên tới 1000, thậm chí 10,000 lần hoặc hơn thế.
Quá trình mình học kỹ năng nghiên cứu học thuật và học làm nội dung trên mạng—mặc dù ở hai mảng hoàn toàn khác nhau—nhưng đều đòi hỏi mình ít nhất 1000 giờ để thành thạo. Và bạn biết gì không, mỗi khi có thay đổi dù là nhỏ nhất (ví dụ: AI với nghiên cứu, làm nội dung video ngắn), mình lại phải tiếp tục vòng lặp để học thêm ít nhất 1000 giờ nữa. Việc học, làm và thử nghiệm là mãi mãi.
Nhìn lại nhóm nghiên cứu dự án mới được tài trợ, chỉ trong nhóm ba người lãnh đạo tụi mình thôi cũng đã “trượt” hơn chục đề án mới có được dự án đầu tiên nhận tài trợ thành công.
Bởi vậy, nếu bạn đang đối diện với một mục tiêu khó và lớn, hãy tiếp tục học và rút kinh nghiệm qua (hàng ngàn) vòng lặp hàng ngày, nỗ lực phát triển bản thân để mở rộng mối quan hệ tới đúng người, và quan trọng hơn cả, đặt năng lượng đúng chỗ để “thắng lớn”.
Chúc bạn một tuần thành công nhé!
Be present,
Chi Nguyễn
P/S: Bản tin hàng tuần này đã, đang và sẽ luôn được gửi tới bạn hoàn toàn miễn phí. Nếu bạn muốn giúp bản duy trì bền vững, hãy cân nhắc ủng hộ một phần chi phí vận hành, mua sách và sổ của mình, hoặc chia sẻ dự án “Bài học thứ Tư” nhé! Mình thực sự biết ơn sự cổ vũ và động viên của bạn ♥️
GỢI Ý TUẦN NÀY
1- Sách “Millionaire Mission” (Brian Preston). Cuốn này mình đã gợi ý trong vài tuần trước; nhưng sau cả tháng đọc thêm rất nhiều sách cùng đề tài, mình vẫn thấy cuốn này hay nhất và muốn đề xuất thêm lần nữa.
Đây là một cuốn sách về tài chính, được viết bởi chuyên gia có bằng cấp đầy mình Brian Preston (CPA, CFP(r), PFS). Điểm hay nhất của cuốn sách này đối với mình là mọi góc nhìn về tài chính được diễn giải hết sức cân bằng, không có sự thái quá thường thấy ở cuốn cùng đề tài. Nền tảng kiến thức của tác giả rất vững vàng và cách diễn đạt cũng rất con người. Sách được viết cho đối tượng khán giả người Mỹ nhưng có rất nhiều điểm mình nghĩ hoàn toàn có thể áp dụng được ở Việt Nam và các nước khác.
Bản tiếng Anh của sách có trên Amazon và Tiki (Việt Nam). Highly recommend!
2- Học từ vựng tiếng Anh và luyện thi IELTS với MochiMochi. MochiMochi là ứng dụng học tiếng Anh có thiết kế dễ thương, được xây dựng theo phương pháp Spaced Repetition (Lặp lại cách quãng) đã được khoa học chứng minh là tốt cho trí nhớ. Ngoài khóa học từ vựng nổi tiếng lâu năm, gần đây, MochiMochi mới cho ra mắt khóa học IELTS với phương pháp cá nhân hóa lộ trình học cao, kết hợp bài giảng, bài luyện và bài thi ngay trên app.
Nhân dịp đầu băm học mới, MochiMochi có ưu đãi riêng dành cho cộng đồng The Present Writer: Giảm giá 50% cho cả khóa Từ vựng và IELTS.
3-Sử dụng nhạc bản quyền Epidemic Sound. Với những ai làm sáng tạo nội dung, “ác mộng” lớn nhất có lẽ là khi những video/podcast/audio mà mình dày công dàn dựng bị xóa đi và chịu án phạt vì lỗi bản quyền. Chính vì lý do này, ngay từ ngày đầu tiên làm nội dung số, mình tìm hiểu và quyết định gắn bó với nền tảng nhạc bản quyền Epidemic Sound. Bạn có thể đăng ký 7 ngày thử nghiệm miễn phí với Epidemic Sound.
Sau thời gian dùng thử, kể cả khi bạn không tiếp tục dùng Epidemic Sound nữa thì tất cả âm nhạc trong content bạn đăng trong thời gian dùng Epidemic Sound sẽ VĨNH VIỄN không bị đánh bản quyền. Tìm hiểu thêm tại đây.
ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN “BÀI HỌC THỨ TƯ”
Bản tin đặc biệt của TS. Chi Nguyễn — nơi chia sẻ những bài học, công cụ, lời khuyên… hữu ích nhất được Chi tìm tòi và chắt lọc hàng tuần.
Bạn thích newsletter hàng tuần này? Hãy kết nối tiếp tục với Chi & The Present Writer 
Giới thiệu sản phẩm/dịch vụ trên newsletter → Liên hệ đặt quảng cáo: connect@thepresentwriter.com
Ủng hộ dự án Bản tin miễn phí này → Tặng Chi “một tách cà phê”
Khóa học miễn phí: Làm blog cho người mới bắt đầu → Đăng ký khóa học miễn phí 7 ngày qua email