Bản tin “Bài học thứ Tư”, gửi vào 23/12/2025
Xin chào thứ Tư bạn đọc The Present Writer,
Vậy là mình đã trở lại Mỹ được đúng một tuần.
Tuần vừa rồi thực sự rất “mờ ảo” 😂 do mình bị ảnh hưởng của jet lag (lệch múi giờ) nên giấc ngủ bất ổn, kèm theo đó là áp lực chấm bài cuối kỳ và trả điểm cho sinh viên trước Giáng sinh tại Mỹ, thêm nữa là các công việc còn dang dở với The Present Writer khiến mình quay như chong chóng. Cho tới ngày hôm nay thì mình cũng đã xử lý mọi việc tạm ổn, mặc dù sức khỏe và sự tập trung chưa trở lại 100% (nhất là sau khi phát hiện ra mình đã tăng tới 4kg trong chỉ 3 tuần về Việt Nam! 🤯) nhưng mình cũng đã bắt lại được nhịp sống cũ.
Tuần rồi cũng dạy cho mình một bài học về những điều mà trước nay mình không thích hay không tạo ra sự thoải mái cho mình, nhưng khi trưởng thành hơn và có góc nhìn tích cực hơn, mình thấy chúng nhẹ nhàng hơn. Cụ thể:
1- Jet lag: Việc đồng hồ sinh học bị loạn nhịp do thay đổi múi giờ là điều không ai thích cả. Là một người thường phải di chuyển qua nhiều múi giờ đã gần 20 năm nay, jet lag không còn xa lạ với mình. Ngày trước, mình từng làm mọi thứ để “chống lại” nó. Ví dụ: Nếu chưa tới giờ ngủ mà mắt mình đã díu lại vì chưa quen múi giờ mới, mình sẽ đi ra ngoài, làm rất nhiều việc, hoạt động không ngừng để giữ cho mình thức tới đêm (thế mới dẫn tới những ca dở khóc dở cười như lần mình ngủ gật khi đang bơi ngửa ở bể bơi 😂—true story!).
Sau này, khi đi nhiều hơn, hiểu hơn về cơ thể mình và nhìn jet lag với góc độ trung lập hơn, mình thôi đấu tranh chống lại nó. Ngày nay, mình ngủ khi cơ thể mình muốn ngủ. Mặc dù mình vẫn cố gắng dần điều chỉnh đồng hồ sinh học cho khớp với múi giờ mới, mình không gượng ép quá trình này nữa. Chẳng hạn, nếu giữa ngày buồn ngủ quá mình sẽ sắp xếp thời gian về nhà ngủ 1-2 tiếng; nếu đêm không ngủ được mình sẽ dậy làm việc hay dọn dẹp nhà cửa 2-3 tiếng rồi sẽ quay lại ngủ khi sẵn sàng. May mắn là thời gian làm việc của mình khá linh hoạt, không theo giờ hành chính nên mình có thể tận dụng jet lag là “vũ khí bí mật” để làm việc độc lập theo khung giờ mình muốn. Chỉ thay đổi nhỏ trong cách nghĩ này thôi cũng khiến quá trình làm quen với múi giờ của mình trở nên dễ chịu hơn nhiều so với trước đây.
2- Chấm bài: Phải thành thật thú nhận rằng mặc dù mình đã làm college professor được 5 năm rồi nhưng mình vẫn rất ngại chấm bài cho học viên 🥹. Ai là giảng viên thì chắc cũng hiểu việc chấm bài tốn nhiều thời gian như thế nào. Ở trường hợp của mình, mình có 2 lựa chọn ngay từ khi bắt đầu sự nghiệp khiến quá trình này càng kéo dài hơn: (1) lớp mình dạy không có thi tại chỗ với trắc nghiệm mà 100% là bài luận viết tại nhà—lý do vì hồi còn đi học mình gặp vấn đề rối loạn lo âu phòng thi (test anxiety) nên mình quyết tâm không tổ chức thi với hình thức này; (2) mình góp ý kỹ lưỡng cho từng học viên—khi còn đi học, thậm chí cả hồi học cao học tại Mỹ, có những môn mình chỉ nhận điểm mà không có feedback nào từ giáo sư nên không hiểu tại sao mình có điểm này và không học được gì thêm nên khi có cơ hội chấm bài, mình luôn gửi kèm feedback chi tiết. Vậy nên với lớp 20 học viên thường tốn của mình 5-7 tiếng cho chấm bài, phản hồi và nhập điểm. Thử tưởng tượng làm điều này trong khi đang bị jet lag thiếu ngủ vật vờ thì có ngại không chứ 🥲.
Thế nhưng, điều mình nhận ra là mỗi khi mình ngồi xuống chấm bài nghiêm túc (tắt đi cái “đài cải lương” trong đầu mình về việc tốn nhiều thời gian, ngại làm như thế nào) thì mình lại nhập tâm rất nhanh và hoàn toàn cuốn vào đó. Mình rất thích khi thấy học viên sử dụng kiến thức và kỹ năng mình dạy để làm bài luận hiệu quả, chỉ ra được cho học viên thấy những lỗi sai mà ngày trước mình ước ai đó chỉ ra cho mình, và đưa ra những lời động viên khích lệ cần thiết cho học viên. Mình nhận ra mình đã xây dựng được “lớp học trong mơ” mà mình mong ước khi còn đi học và điều này nhắc mình nhớ lại giá trị và ý nghĩa của công việc mình đang làm. Bởi vậy, mặc dù “càm ràm” rất nhiều về việc chấm bài trong những ngày qua, ngay khi nhập điểm xong, mình đã quay ra nói với chồng: “I freakin’ love my job!” (Em cực kỳ thích công việc của mình ý!). Yeah! 😎
3- Edit video: Okay. Cái này nghe hơi kỳ nhưng thực sự ngay từ ngày đầu tiên làm YouTuber/Podcaster (gần 5 năm trước), mình đã ghét việc biên tập video và có giai đoạn mình làm chỉ với mục đích cao nhất là kiếm đủ tiền thuê editor riêng cho kênh 😂. Thực ra edit video là một công việc sáng tạo thú vị, nhưng với một người chuyên về viết lách như mình thì sự sáng tạo trong tim mình không nằm ở khâu edit. Thêm nữa, vì content mình làm chủ yếu là dạng “độc thoại” nên mình thực sự ngán việc nhìn và nghe thấy chính mình nói cả ngày. Sau khoảng 1 năm đầu tự edit thì mình cũng tìm được một editor ưng ý là Thanh Bình (Peace Do) và bạn gắn bó với mình suốt từ ngày đó tới giờ. Thế nhưng, vì nhiều lý do ngoại cảnh bất ngờ nên tuần này có một chiếc video mình phải tự tay edit 🥹.
Ban đầu mình cũng cảm thấy rất ngại ngần và mệt mỏi khi phải quay lại học một kỹ năng cũ; nhưng với hướng dẫn của Bình, mình bắt đầu cập nhật thêm các ứng dụng edit mới mà mấy năm qua mình chưa update và cảm thấy hào hứng trở lại với quá trình edit. Mình nhận ra, vì trước đây lý do edit video của mình là “phải làm vì không có ai làm hộ” và “làm cố cho tới khi có người làm thay” nên thái độ làm việc của mình rất cau có. Còn bây giờ, khi biết hiếm hoi mới có dịp mình cần edit trực tiếp nên mình nhận ra mỗi dịp edit là dịp học để cải thiện tay nghề, hiểu hơn về quá trình làm hậu kỳ video, hỗ trợ tốt hơn cho Bình và team sản xuất sau này… Nhờ thế, mình cảm thấy quá trình edit dễ chịu hơn và vui vẻ hơn nhiều. Cũng như với việc chấm bài cho học viên, việc edit video giúp mình nhớ lại mình đã đi qua một chặng đường dài như thế nào để xây dựng sự nghiệp sáng tạo mà mình mong ước, với những người mình tin tưởng và những sản phẩm mình tự hào.
—
Vài tuần trước, trong một buổi workshop, có bạn hỏi mình: “Làm sao có thể nhìn mọi thứ với con mắt tích cực hơn?”. Mình không nghĩ con người bình thường có thể chọn sự tích cực trong mọi trường hợp ở ngay lần đầu tiên tiếp xúc. Đôi khi, chính cảm giác tiêu cực và trải nghiệm khó chịu ban đầu là điều kiện tiên quyết để ta có thể nhìn lại lần sau với con mắt tích cực hơn—đặc biệt khi cuộc sống và nhân sinh quan-thế giới quan của ta thay đổi. Ánh sáng phải có bóng tối—tích cực phải đi kèm với tiêu cực. Mọi cảm xúc đều là một phần của trải nghiệm chân thật, tự nhiên, thực tế nhất của con người.
Mình hy vọng bản tin tuần này mang đến cho bạn một nụ cười nhẹ nhàng để tiếp tục tuần làm việc hiểu quả trong không khí Giáng sinh và năm mới rộn ràng này! 🎄
Be present,
Chi Nguyễn
P/S: Bản tin hàng tuần này đã, đang và sẽ luôn được gửi tới bạn hoàn toàn miễn phí. Nếu bạn muốn giúp bản duy trì bền vững, hãy cân nhắc ủng hộ một phần chi phí vận hành, mua sách và sổ của mình, hoặc chia sẻ dự án “Bài học thứ Tư” nhé! Mình thực sự biết ơn sự cổ vũ và động viên của bạn ♥️
Học nói tiếng Anh với ELSA Speak (phiên bản mới)
ELSA Speak là ứng dụng luyện nói và giao tiếp tiếng Anh với công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu mà mình đã dùng được hơn 5 năm. Mới đây, ELSA cho ra mắt phiên bản nâng cấp với nhiều tính năng cải tiến:
AI tiếp cận người học từ bước đầu tiên để đánh giá kỹ lưỡng trình độ và nhu cầu học theo từng vị trí công việc hoặc học tập, từ đó xây dựng những mô-đun học phù hợp nhất.
Chương trình rèn luyện chuyên biệt với Gia sư Phát âm (Pronunciation Coach).
Gia sư đàm thoại AI mang đến lộ trình học cá nhân hóa cao hơn, hướng tới sự phát triển toàn diện 5 kỹ năng giao tiếp: Hội thoại, Phát âm, Trọng âm và đặc biệt bổ sung thêm Từ vựng & Ngữ pháp
Nhập vai, đối thoại trực tiếp, hai chiều với AI với nhiều cải tiến sinh động hơn với nhiều chủ đề mới trong mùa lễ hội!
Trong dịp cuối năm này, ELSA đang có nhiều ưu đãi lớn. Bạn hãy nhập code CHINGUYEN tại link ưu đãi độc quyền: https://tinyurl.com/elsa-tpw-newsletter để nhận các gói ưu đãi sau nhé:
ELSA Premium: mở khóa toàn bộ tính năng
Gói trọn đời: từ 8.800.000, chỉ còn 3.888.000
Gói 1 năm: từ 2.745.000, chỉ còn 1.099.000
ELSA Pro: mở khóa các tính năng cơ bản cho người mới bắt đầu
Gói trọn đời: từ 3.395.000, chỉ còn 1.199.000
Gói 1 năm: từ 1.595,000, chỉ còn 699.000
Giá ưu đãi này chỉ có hạn tới hết tháng 12 thôi nên các bạn có nhu cầu học nhanh tay đăng ký nhé!
Cảm ơn ELSA đã tài trợ cho số “Bài học thứ Tư” tuần này!
GỢI Ý TUẦN NÀY
1- Tham gia Workshop “2026 & Khoa học Hạnh phúc” (recording trên nền tảng e-learning). Đầu tháng 12 vừa rồi, mình và chị La Khuê (Business Coach của Chi/TPW) tổ chức workshop về xây dựng năm mới với từ khóa “hạnh phúc”. Workshop bao gồm các kiến thức khoa học mới nhất về hạnh phúc và các mô hình coaching, bài tập tương tác để người học nhìn lại năm cũ, xác định các phiên bản của hiện tại và tương lai và lập kế hoạch cho năm mới hướng tới bình an, hạnh phúc, toàn vẹn.
Với phản hồi tích cực và yêu cầu của nhiều bạn muốn tham gia tiếp workshop, mình và chị Khuê quyết định tiếp tục mở đăng ký workshop tới đầu năm. Các bạn đăng ký sẽ được mời tham gia tự học với bản ghi (recording) và tài liệu workshop thông qua trên nền tảng e-learning trong vòng 90 ngày. Thời gian hạn định giúp tạo điều kiện để bạn hoàn thành khóa học sớm và bắt tay thực thi kế hoạch năm mới theo mô hình 90 ngày chia sẻ trong khóa học.
Nếu bạn muốn biết những “bí mật” để xây dựng năm 2026 không chỉ thành công mà còn hạnh phúc và hạnh phúc trọn vẹn, bạn hãy cân nhắc tham gia nhé!
- Link đăng ký: https://event.diamondyou.vn/workshop
- Email hỗ trợ: hello@diamondyou.vn
2- Xem mùa cuối cùng của “Stranger Things” trên Netflix. Stranger Things là show truyền hình mang tính kỳ bí, phiêu lưu, hoài cổ (thập niên 80) về nhóm các bạn trẻ chống lại quái vật ở một vùng ngoại ô tại Mỹ. Đây được xem là một trong những show truyền hình hay nhất trên Netflix trong thập kỷ vừa qua. Mùa cuối cùng (mùa 5) đã ra được phần đầu tiên, phần thứ 2 sẽ ra vào Noel, phần 3 sẽ ra vào Tết Tây. Phim cực kỳ, cực kỳ hay! Mình thường cày một lúc 5-7 tiếng hết luôn 1 mùa trong 1 ngày 😂 nhưng bạn cũng có thể xem tóm tắt (recap) mùa 1-4 trên YouTube cho tiết kiệm thời gian trước khi xem mùa 5. Xem phim này là món quà Noel mình tự thưởng cho mình đó! ☺️
CÓ GÌ MỚI TRÊN THE PRESENT WRITER?
🎬 YouTube – Tuổi trung niên có đáng sợ không?
Gần đây mình đọc 2 cuốn sách thú vị về tuổi trung niên:
📘“30 Tuổi – Mọi Thứ Chỉ Mới Bắt Đầu” của nhà giáo, nhà văn, nhà biên kịch nổi tiếng người Trung Quốc Lý Thượng Long dành cho những bạn chuẩn bị bước vào hoặc đang ở tuổi 30+.
📙“From Strength To Strength” hay “Thế Mạnh Tuổi Trung Niên” của nhà nghiên cứu người Mỹ, giáo sư Đại học Harvard Arthur Brooks dành cho những người từ 30+ tới 50+.
Hai cuốn sách tiếp cận chủ đề bằng hai hướng khác nhau (một tự sự, một khoa học) nhưng có nhiều điểm tương đồng và bổ trợ rất thú vị.
Trong video mới nhất, mình sẽ chia sẻ ✨4 bài học đáng giá nhất✨mà mình nhận ra từ 2 cuốn sách này, cùng như review ngắn về sách dưới quan điểm của mình là một người viết và người làm khoa học.
🎥 Xem video đầy đủ tại: https://youtu.be/l-0buowypa8
ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN “BÀI HỌC THỨ TƯ”
Bản tin đặc biệt của TS. Chi Nguyễn — nơi chia sẻ những bài học, công cụ, lời khuyên… hữu ích nhất được Chi tìm tòi và chắt lọc hàng tuần.
Bạn thích newsletter hàng tuần này? Hãy kết nối tiếp tục với Chi & The Present Writer 
Giới thiệu sản phẩm/dịch vụ trên newsletter → Liên hệ đặt quảng cáo: connect@thepresentwriter.com
Ủng hộ dự án Bản tin miễn phí này → Tặng Chi “một tách cà phê”
Khóa học miễn phí: Làm blog cho người mới bắt đầu → Đăng ký khóa học miễn phí 7 ngày qua email